ملات سبک عایق سازه چیست؟ بررسی کامل مزایا، معایب، اجرا و نکات کاربردی

ملات سبک عایق سازه یکی از مصالح نوین ساختمانی است که با هدف کاهش وزن مرده ساختمان، افزایش عایق حرارتی و صوتی، و بهبود سرعت اجرا مورد استفاده قرار میگیرد. این ملات‌ ها معمولا بر پایه سیمان، مواد پلیمری، پرکننده‌ های سبک مانند پرلیت، ورمیکولیت یا فوم پلی‌ استایرن و افزودنی‌ های شیمیایی ساخته میشوند و هم‌زمان سه هدف مهم را تأمین می‌کنند:

• سبک‌سازی سازه

• عایق‌کاری حرارتی و صوتی

• کاهش مصرف انرژی و هزینه‌ های بهره‌ برداری ساختمان

امروزه در پروژه‌ های مسکونی، صنعتی، سوله‌ ها، بام‌ ها، شیب‌بندی و پرکردن فضاها، استفاده از ملات سبک عایق به جای ملات سنتی ماسه‌ سیمان به شدت در حال افزایش است. اگر در حال ساخت هستید و وزن ساختمان و هزینه انرژی شما را به گریه می‌اندازد، این ملات دقیقا همان چیزی است که باید درباره‌ اش بدانید.

ملات سبک عایق سازه چگونه ساخته می‌شود؟

ترکیب ملات سبک بسته به برند و نوع کاربرد متفاوت است، اما به طور کلی شامل موارد زیر است:

• سیمان پرتلند یا سیمان ویژه

• پرکننده‌ های سبک (پرلیت، ورمیکولیت، لیکا، EPS خرد شده)

• افزودنی‌ های هوازا یا فوم‌ زا

• پلیمرها برای افزایش چسبندگی و دوام

• آب با نسبت کنترل شده

وزن مخصوص ملات سبک

بازه رایج:

• ۳۰۰ تا ۱۶۰۰ کیلوگرم بر متر مکعب

در مقایسه با ملات ماسه‌سیمان معمولی با وزن:

• حدود ۲۲۰۰ کیلوگرم بر متر مکعب

پس نتیجه ساده است:
وزن کمتر = نیروی زلزله کمتر = سازه ایمن‌تر

انواع ملات سبک عایق سازه

برای اینکه مهندس گیج نشود، انواع را دقیق دسته‌ بندی میکنیم:

1. ملات سبک پایه پرلیت

• مقاوم به حرارت

• عایق صوتی خوب

• مناسب شیب‌ بندی و کف‌ سازی سبک

2. ملات سبک فومی یا فوم‌ بتن

• ایجاد حباب‌ های پایدار هوا در ملات

• بسیار سبک

• مناسب پرکردن و شیب‌ بندی

3. ملات سبک پایه پلیمر

• چسبندگی بالا

• مقاوم در برابر نفوذ آب

• مناسب ترمیم سازه‌ ای

4. ملات سبک لیکا یا دانه‌ های سبکدانه

• مناسب دیوارچینی و بلوک‌ چینی

• دارای مقاومت فشاری بیشتر

• سبک‌ تر از ملات سنتی

5. ملات سبک عایق حرارتی

• تمرکز بر ضریب انتقال حرارت پایین

• مناسب پشت‌ بام و دیوار خارجی

ویژگی‌ های فنی ملات سبک عایق سازه

برای اینکه متن فقط حرف قشنگ نباشد، میرویم سراغ موارد عددی و تخصصی.

• وزن مخصوص: ۳۰۰ تا ۱۶۰۰ کیلوگرم بر متر مکعب

• مقاومت فشاری: 1 تا 15 مگاپاسکال بسته به نوع

• ضریب انتقال حرارت: بسیار کمتر از ملات سنتی

• مقاومت در برابر آتش: بسیار مناسب در پرلیت و ورمیکولیت

• کاهش بار مرده سازه تا ۳۰ درصد

مزایای ملات سبک عایق سازه

اگر دنبال دلیل برای استفاده از این ملات هستید، اینها مهم‌ ترین‌ ها هستند:

1. کاهش وزن ساختمان

• کاهش نیروهای جانبی زلزله

• کوچک‌ تر شدن ابعاد ستون‌ ها و فونداسیون

• صرفه‌ جویی اقتصادی در کل پروژه

2. عایق حرارتی

• کاهش مصرف گاز و برق

• جلوگیری از اتلاف انرژی

• مطابقت با مبحث ۱۹ مقررات ملی ساختمان

3. عایق صوتی

• کاهش انتقال صدا بین طبقات

• افزایش آسایش ساکنان

4. سرعت اجرای بسیار بالا

• پمپ‌پذیری

• روانی و کارپذیری بهتر

• کاهش نیروی انسانی مورد نیاز

5. کاهش ترک‌ خوردگی

• انقباض کمتر نسبت به ملات سنتی

• وجود الیاف و پلیمرها

معایب ملات سبک عایق سازه

همه چیز هم که شکلات نیست:

• مقاومت فشاری کمتر از ملات سنگین

• نیاز به کنترل دقیق نسبت آب به مواد

• حساسیت به کیفیت اجرای کار

• قیمت اولیه بالاتر در برخی انواع

اما در ۹۰ درصد پروژه‌ ها
صرفه‌ جویی کل پروژه از هزینه اولیه بیشتر است.

کاربردهای ملات سبک عایق سازه

از این ملات در بخش‌ های مختلف ساختمان استفاده میشود:

• شیب‌ بندی بام

• کف‌ سازی طبقات

• پر کردن فضاهای خالی

• پر کردن کانال‌ ها و تأسیسات

• دیوارچینی بلوک سبک

• لایه زیرین کفپوش‌ ها

• عایق حرارتی بام و دیوار

• ترمیم سازه‌ های بتنی سبک

روش اجرای ملات سبک عایق سازه

1. آماده‌ سازی سطوح

• تمیزکاری

• زدودن گرد و غبار

• مرطوب کردن نسبی زیرکار

2. اختلاط ملات

معمولا در:

• میکسر

• یا دستگاه فوم بتن

نسبت‌ ها بسته به محصول است، اما اصول زیر ثابت است:

• آب کنترل شده

• زمان اختلاط مشخص

• جلوگیری از تخریب حباب‌ ها

3. ریختن و تسطیح

• ریختن در محل

• پخش با ماله یا شمشه

4. عمل‌ آوری (کیورینگ)

• جلوگیری از تبخیر سریع آب

• مرطوب نگهداشتن ۲۴ تا ۷۲ ساعت

استانداردهای مرتبط با ملات سبک عایق سازه

چند استاندارد مهم که مهندس‌ ها خیلی دوست دارند:

• ASTM C332

• ASTM C869

• EN 14016

این استانداردها مواردی مثل موارد زیر را کنترل می‌کنند:

• وزن مخصوص

• مقاومت فشاری

• میزان جذب آب

• پایداری حجمی

• هدایت حرارتی

مقایسه ملات سبک با ملات ماسه سیمان

عوامل موثر بر قیمت ملات سبک عایق سازه

قیمت به موارد زیر وابسته است:

• نوع پرکننده سبک

• درصد پلیمر

• مقاومت مورد نیاز

• حمل و پمپاژ

• مساحت پروژه

• برند و خدمات فنی

نکات ایمنی هنگام کار با ملات سبک

• استفاده از ماسک

• دستکش و عینک

• جلوگیری از تماس با پوست

• شست‌وشو با آب در صورت تماس

سوالات متداول

ملات سبک عایق سازه برای کجا مناسب است؟

بام، کف، پرکردن فضاها و دیوار.

آیا ملات سبک جایگزین بتن سازه‌ ای می‌شود؟

خیر
برای باربری اصلی مناسب نیست.

آیا ملات سبک ضدآب است؟

بسته به نوع افزودنی
برخی کاملا آب‌ بند هستند.

مقاومت فشاری آن چقدر است؟

بین 1 تا 15 مگاپاسکال.

نکات مهم قبل از خرید ملات سبک عایق سازه

چک کنید:

• تاریخ تولید

• وزن مخصوص اعلامی

• وجود تاییدیه فنی

• نوع پرکننده

• سازگاری با شرایط اقلیمی

نتیجه‌گیری

ملات سبک عایق سازه از آن دسته محصولاتی است که اگر مهندس طراح و مجری کمی به آینده فکر کنند، هم هزینه ساخت را کم میکند و هم انرژی ساختمان را پایین می‌ آورد. سبک‌ سازی، عایق صوتی و حرارتی، سرعت اجرا و سازگاری با مقررات ملی ساختمان باعث شده این ملات به یک گزینه جدی در پروژه‌ های مدرن تبدیل شود.

اگر بین ملات سنتی و ملات سبک مردد هستید
وزن ساختمان و هزینه انرژی در آینده جواب شما را میدهد.